*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی >  ویژه‌نامه‌ها > ره نامه 


ره نامه شماره خبر: ٣٩٣٨١٠ ٠٨:٥٦ - 1396/06/15   جایگاه ادبیات عرب در علوم اسلامی از منظر علامه حسن‌زاده آملی  ارسال به دوست نسخه چاپي


جایگاه ادبیات عرب در علوم اسلامی از منظر علامه حسن‌زاده آملی

جایگاه ادبیات عرب در علوم اسلامی از منظر علامه حسن‌زاده آملی


در کتاب ارزشمند «منتهى الأرب فی لغة العرب» آمده است: «ادب یعنى نگاهداشت حد هر چیز». به همین لحاظ علوم ادبى را علوم ادبى نامیده‌‏اند، چون حافظ و نگهدار حدود معارف مربوط به خودند و هر رشته‏‌اى از علوم ادبى میزانى براى نگاهداشت حد معارف خود است. ...


در کتاب ارزشمند «منتهى الأرب فی لغة العرب» آمده است: «ادب یعنى نگاهداشت حد هر چیز».

به همین لحاظ علوم ادبى را علوم ادبى نامیده‏اند، چون حافظ و نگهدار حدود معارف مربوط به خودند و هر رشته‏اى از علوم ادبى میزانى براى نگاهداشت حد معارف خود است.

مثلاً علم عروض، یکى از رشتههاى علوم ادبى است که میزان شعر و نظمسنج است.

این میزان، حد شعر را نگاه مى‏دارد، که دو مصراع یک بیت را با یکدیگر مى‏سنجد و دو بیت یک غزل یا یک قصیده را توزین مىکند، سپس حکم مىکند که این شعر زحاف دارد و موزون نیست، پس علم عروض، علم ادب است که حد شعر را نگاه مى‏دارد و نمى‏گذارد که از قالب خود بدر رود.

علم نحو و صرف از علوم ادبیاند؛ زیرا که هر زبان در تأدیه معنى براى خود حدى دارد، جمله‏ بندیها و ترکیب عبارات آن حدى دارد، خواندن او حدى دارد، اعراب او حدى دارد، علم‏ صرف‏ و نحو، دستور مى‏دهند که این کلمه و این جمله را باید اینطور ادا کنید و باید بدین وجه پیاده نمایید و بدین صورت بخوانید، خلاصه، زبان را در قالب خودش نگاه مى‏دارند و نمى‏گذارند از خود بدر برود.

چه همینکه از حد خود بدر رفت کج و معوج مى‏شود و به غلط معنى مى‏دهد، هر چیز که در حد خود باشد، موزون و مطبوع است.

سیر مطالعاتی ادبیات عرب

عربی لسان مبین و زبان متین و کلید فهم آیات قرآن کریم و روایات است؛ زیرا ادبیات عرب مقدمهای برای فهم قرآن کریم است و این مهم حاصل نمیشود الا با فهم علوم عربی.

علم صرف

محصل در صورت مطالعه کتب زیر در محضر استاد، قادر خواهد بود کتب دیگر را در صورت تمایل به تنهایی مطالعه کند. کسی که میخواهد در علم صرف قوی شود، ناگزیر باید 4 کتاب زیر را به ترتیب فرا بگیرد:

1. امثله و شرح امثله

2. صرف میر

3. تصریف و شرح تصریف تفتازانی

4. شرح نظام

 کتب زیر جزو کتب درسی و اصلی نیستند و طالب در صورت تمایل میتواند آنها را مطالعه کند:

٭ مراح الارواح (در کنار شرح نظام)

٭ شرح رضی بر شافیه

٭ شرح خضر یزدی بر شافیه

٭ المنصف فی التصریف ابنجنی

٭ الممتع فی التصریف ابنعصفور

علم نحو

متأسفانه کتب اصلی و درسی علم نحو کمتر مورد توجه قرار میگیرند، در حالیکه در سیر علمی، علم نحو باید کتب متقن و اصلی این علم خوانده شود که محصل در صورت طی کردن این کتب در محضر استادی حاذق، از خواندن سایر کتب تا حد زیادی بینیاز میشود و در صورت تمایل میتواند بدون استاد آنها را بخواند. کسی که میخواهد در علم نحو قوی شود، ناگزیر باید 5 کتاب زیر را به ترتیب فرا بگیرد:

1. هدایه

2. صمدیه

3. البهجه المرضیه معروف به سیوطی

4. فوائد الضیاییه معروف به شرح جامی

5. مغنی اللبیب

 کتب زیر جزو کتب درسی و اصلی نیستند و طالب در صورت تمایل میتواند آنها را مطالعه کند:

٭ قطر الندی و بل الصدی (در کنار سیوطی)

٭ همع الهوامع فی شرح جمع الجوامع (در کنار سیوطی)

٭ شرح رضی بر کافیه

٭ حاشیه الصبان

٭ خصائص ابنجنی

مجموعه مقالات علامه حسنزاده/128

هزار و یک کلمه، کلمه 231

 

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA


خروج




شنبه ٠٢ شهريور ١٣٩٨
جستجوی وب
کانال تلگرام
با افق حوزه به روز باشید
با
کانال تلگرام