*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی >  ویژه‌نامه‌ها > علامه طباطبایی 


علامه طباطبایی, علامه طباطبایی شماره خبر: ٤٠٠٤٨٥ ١٦:١٣ - 1397/03/07   گفت‌وگو با حجةالاسلام والمسلمین حسن ممدوحی  از اعضای جامعه مدرسین و خبرگان رهبریشگفتی‌های معنوی و علمی  علامه طباطبایی  ارسال به دوست نسخه چاپي


گفت‌وگو با حجةالاسلام والمسلمین حسن ممدوحی  از اعضای جامعه مدرسین و خبرگان رهبریشگفتی‌های معنوی و علمی علامه طباطبایی

گفت‌وگو با حجةالاسلام والمسلمین حسن ممدوحی از اعضای جامعه مدرسین و خبرگان رهبری


بحث از علامه مانند بحث از خورشید است. مسایل وجود به هر مقدار که واضح‌تر است، تبیین آن سخت‌تر است، مانند این‌که بخواهیم وجود خورشید را بیان کنیم که به هر مقدار که وجودش واضح و روشن است، اما تبیین آن سخت است. در یک جمله می‌توانیم بگوییم اگر ما یک متخصص تمام‌عیار در دین داشته باشیم، علامه طباطبایی است، تخصص در دین از تمام تخصص‌های علمی عالم، مشکل‌تر است...

آیةالله ممدوحی در سالهای تحصیل خود

علوم عقلی و حکمت را بهخوبی فراگرفت

و مدتها در درس اسفار علامه طباطبایی قدس‌سره

حضو ر جدی داشت.

 

دشواری تبیین ابعاد مختلف شخصیتی علامه طباطبایی قدس‌سره

بحث از علامه مانند بحث از خورشید است. مسایل وجود به هر مقدار که واضحتر است، تبیین آن سختتر است، مانند اینکه بخواهیم وجود خورشید را بیان کنیم که به هر مقدار که وجودش واضح و روشن است، اما تبیین آن سخت است. در یک جمله میتوانیم بگوییم اگر ما یک متخصص تمامعیار در دین داشته باشیم، علامه طباطبایی است، تخصص در دین از تمام تخصصهای علمی عالم، مشکلتر است.

دین یک حقیقت علمی فوقالعاده مشکل است، آنچه ما از دین میبینیم، یکلایه پوستپیازی و در یک عمق خاص و معین است، اما علامه طباطبایی عمق دین را فهمیده بود، در فقه، اصول، فلسفه، عرفان نظری و عملی و تفسیر مجتهد بود. وقتی میگویید ایشان در تفسیر مجتهد بود، یعنی ایشان در تفسیر خود، با ابتکارات نویی، حقایق و مسایل فوقالعادهای را بیان کرده است. در روایت داریم که «ذَلِکَ الْقُرْآنُ فَاسْتَنْطِقُوه؛ خطبه 158 نهجالبلاغه» یعنی قرآن را استنطاق کنید و آن را به زبان دربیاورید، ایشان قرآن را استنطاق کرده و قرآن را به زبان آورده بود و در این وادی حرفهای بسیار جدیدی دارند. شما هر جلد از المیزان را بازکنید و هر جای آن را نگاه کنید، یک مسئلهای برای شما دارد، ایشان لفاظی نکرده، بلکه معنا در الفاظ موج میزند و الفاظ از وسعت و عمق معنوی بالایی برخوردار است، البته دیگر آثار ایشان، مانند آثار عرفانی و فلسفی ایشان نیز همینگونه است.

غربت علامه

علامه قدس‌سره کتاب کوچکی بنام رساله الولایه نوشتهاند که علومی که در آن ریخته است، شاید در المیزان نریخته باشد. رسائل هفتگانه ایشان فوقالعاده است، روش رئالیسم ایشان کار مارکسیسم را تمام کرد. ایشان رسالهای در برهان و رسالهای در خطابه دارند و رسائل مختلف دیگری نیز نوشتهاند که همه بسیار متقن و دقیق است، ولی متأسفانه، حوزه ما از اینها بیخبر است و درس و بحث و گفتوگویی از آنها نیست. علامه در حوزه آنچنان غریب است که نظیر ندارد، آنچنانکه باید از آثار علامه در حوزه استفاده نمیکنند. ازنظر علمی، قدرت علامه بسیار فراوان است، ایشان در هر مسئلهای که وارد شدهاند، خالی از ابتکار نبودهاند، اینطور نیست که علامه مسایلی را از جاهای دیگر جمع کرده باشند و فرآوردهای نداشته باشند، بلکه همواره دست آوردها و حرفهای جدیدی مطرح کردهاند، ایشان در جلساتی که در شبهای پنجشنبه و جمعه برای عدهای از افاضل که در منزلشان برقرار کرده بود و گاهی هم سیار بود و در منزل آقایان میگشت، چند چیز را درس دادند. یکی از درسهای ایشان درس جلد نهم اسفار بود که راجع به معاد است و میفرمود: معاد از مشکلترین مسایلی است که ظاهراً آشنایی با آن سهم بشر نیست و ایشان در آن جلسات بحث معاد را طرح میکردند و کسانی در این جلسات حاضر میشدند که شاید پنجاه سال از عمرشان را در فلسفه و علم و عرفان و معرفت طی کرده بودند و همه آنها در برابر علامه ماند طفل دبستان زانو میزدند.

 وقتی آقای مطهری به محضر علامه میآمد، مانند یک عبد رفتار میکردند و دوزانو مینشستند، همچنین بزرگانی مانند آقایان محمدی گیلانی، جوادی آملی، حسنزاده آملی، مصباح یزدی و آشیخ یحیای انصاری، نیز اینگونه بودند و اینها وقتی به محضر علامه میآمدند مانند یک عبد مینشستند و سراپا گوش بودند.

دریکی از مجالس، یکی از بزرگان از علامه قدس‌سره سؤالی کرد و آقا جواب داد و وقتی این سؤال و جواب چند مرتبه تکرار شد، به ناگاه در مقام اعتراض فریاد آقای مطهری بلند شد که اینجا محضر گوش دادن است و وقتیکه اینجا میآیید، گوش کنید.

دریای کمالات علامه پایانی ندارد، ولی اجمالاً آن کسی که حقایق الهیه دین را که بر قلب پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم نازلشده، بهتر از همهفهم کرده بود ایشان بود.

محدثی فوقالعاده

علامه قدس‌سره در عین حالیکه یک فیلسوف بسیار قوی بود، یک محدث فوقالعاده متین بود، ایشان یک دوره وسایلالشیعه را مباحثه کرده بود، یک دور بحار مجلسی را دیده بود و بحث کرده بود و حتی حاشیه زده بودند. کتب اربعه را یک دوره مطالعه کرده بود و به تاریخ مسلط بود و علاوه بر اینها کتابشناسی بسیار قوی بودند. ما چه بگوییم از کسی که با تمام استعداد فوقالعادهای که داشت یک عمر زحمت کشیده بود و غیر از آن، خداوند نیز موهبتهایی به ایشان کرده بود که از حد شمارش بیرون است. رابطهای که ایشان با ماورای طبیعت داشت، آگاهی که از برخی مسایل داشت نیز در علامه قابلتوجه است.

علامه طباطبایی قدس‌سره و جمهوری اسلامی

علامه قدس‌سره نسبت به جمهوری اسلامی حق بزرگی داشتند و کلیدواژه جمهوریت در اسلام را اولین بار در کتاب اجتهاد و تقلید بیان کردند. ایشان در این کتاب آوردهاند: «از بین انواع حکومتهایی که در علم حقوق بحث شده نزدیکترین نوع حکومت به اسلام، جمهوریت است.» و چقدر ایشان را بهخاطر این یک کلمه اذیت کردند! آن ذهنیتهایی را که آقای بهشتی، صدر، مطهری، مفتح و افراد صاحب ذهن باز و روشن داشتند که دست و بازوی حضرت امام بودند، از شاگردی علامه کسب کرده بودند که در حقیقت از فرآوردههای علمی این مرد بزرگ بودند.

ایشان در جلد دوم المیزان، در ذیل آیه «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَ صابِرُوا وَ رابِطُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ» (آلعمران/200) حدود چهارده فصل بیان کردهاند که منشور نظام حکومتی اسلام را تشکیل میدهد.

مرحوم فلسفی قدس‌سره و تفسیر المیزان

یک وقت بنده قبل از انقلاب در مسجد امام پای منبر مرحوم آقای فلسفی بودم، آنقدر جمعیت زیاد بود که درها را بسته بودند. آقای فلسفی منبری رفت که من ازنظر علمی، چندین برابر قبل به ایشان اعتقاد پیدا کردم. بعد از مدتی متوجه شدم که این منبر، شرح و بیان دو خط از المیزان است، علامه در المیزان فرموده است که بنای اسلام این است که قبل از آنی که بیمارستان باز کنند و بیمار را برای معالجه به آنجا ببرند، باید افراد را واکسینه کنند که دیگر احتیاجی به تخت بیمارستان نباشد، یعنی اگر به دستورات اسلام عمل بشود، دیگر مشکلات ایجاد نمیشود. اسلام میگوید: به نامحرم نگاه نکن، حالا شما ببینید چقدر مفاسد در نگاه حرام وجود دارد که اختلافات خانوادگی و ازهمگسیختگی خانوادهها با یک نگاه پیش میآید، «قُلْ لِلْمُؤْمِنینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِم‏»، (نور/30) «وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ»، (نور/31) که این دستورات پیشگیرانه هستند. آیه دارد:

«أَحَلَّ اللَّهُ الْبَیْعَ وَ حَرَّمَ الرِّبا»، (بقره/275) به نظر میرسد تمام ورشکستگی کارخانهها که در کشور داریم، ناشی از معاملات ربوی بانکهاست. یک تاجر که بخواهد سی درصد از منافعش را به بانک بدهد، بعد هم پول کارگر را بدهد و استهلاک کارخانه را درست کند و خودش هم بخواهد زندگی کند دیگر چیزی نمیماند، مگر یک کارخانه چقدر درآمد دارد؟ در مسایل اخلاقی و همه مسایل، ملاحظه بفرمایید اسلام بهجای معالجه افرادی که دچار مشکلات شدهاند، به آنها کد میدهد و آنها را واکسینه میکند. آقای فلسفی یک ساعت راجع به این مطلب صحبت کرد و چقدر زیبا صحبت کرد، ما نفهمیدیم این مطلب از کجا آمده است، بعد دیدیم اینها دو خط از المیزان است. ابتکارات ایشان اینطور بود، در المیزان مطالبی با کدهای مختصر وجود دارد که هرکدام از آنها یک رساله است، ما به هر گوشهای نگاه کنیم، علامه را خیلی درخشان میبینیم.

دریای مواج علم و ادب

 ایشان دریای مواج علم و ادب بود، در معاشرت بسیار مؤدب بودند، خیلی کم پیش میآمد که ایشان تکیه بدهد. شب پنجشنبهای بود که همان جلسات خصوصی در منزل آیةالله جوادی برقرار بود. آقای طباطبایی نشسته بودند و اطراف ایشان آقایان نشسته بودند، جا نبود که آیةالله حسنزاده وارد شد، آقای حسنزاده با اینکه نزدیک علامه جا نبود جلو آمد، چون طول اتاق زیاد بود، حرکت ایشان توجهات را جلب کرد، ایشان همینطور آمد و آمد، با خودم گفتم کجا میرود؟ دیدم ایشان مقابل علامه نشست و گفت اجازه بدهید پای شما را ببوسم. علامه گفتند: آقا نخیر! آقای حسنزاده فرمودند: در مقابل استادی به این بزرگی و مسایلی به این بلندی، اگر پای شما را نبوسیم چه کنم؟ آنها قدر علامه را میدانستند و میفهمیدند که این مرد کیست و هم عاشق ایشان بودند.

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA


خروج




شنبه ٠٢ شهريور ١٣٩٨
جستجوی وب
کانال تلگرام
با افق حوزه به روز باشید
با
کانال تلگرام