مجموعه خاطرات سفر به دروازه دنیا /9‌ / حسن صدرایى عارف

‌بحران خانوادگى و اخلاق جنسى در غرب

حقیقت این است که جامعه غرب با پشت سرگذاشتن عصر روشنگرى و انقلاب صنعتى با تنگناهایى در  عرصه‌هاى گوناگون دست به گریبان شده و دگرگونى‌هاى چند دهه اخیر در حوزه‌هاى مختلف فرهنگ و جامعه، خانواده را هم بى‌نصیب نگذاشته  است؛ به طورى که "خانواده" به دغدغه جدى اخلاق‌گرایان در غرب تبدیل شده است! آمارهاى رسمى اعلام شده از سوى  مرکز ملى تحقیقات اجتماعى بریتانیا  بیانگر این است که میزان سالیانه ازدواج در انگلیس به پایین‌ترین سطح خود نسبت به 160 سال پیش رسیده است و حدود 40 درصد ازدواج‌ها به طلاق مى‌انجامد. جالب است بدانید که انگلیسى ها هم طلاق بائن دارند که در این وضعیت، طلاق به صورت قانونى به رسمیت شناخته شده و ازدواج براى بار دوم امکان‌پذیر مى‌شود. ‌ ‌بـر اسـاس آمار، 30 درصـد کـودکان انگلیسى، طلاق والدیـن خـود را پیـش از 16 سـالگى تجربـه مى‌کننـد و هزینـه‌هاى فـروپاشى خانـواده در انگلیس، سـالیانه بیش از 5 میلیون پـوند بـرآورد شده است. همچنین برخى کارشناسان، تغییر نگرش هاى مذهبى، به ویژه سکولاریزاسیون را از عوامل بحران جنسى و خانوادگى در غرب مى دانند. در طول تاریخ، شرایط مختلفى بر اخلاق و رفتار  جنسى غرب حاکم بوده است. کهن‌ترین آنها انگاره مذهبىـاخلاقى است که از آموزه هاى دین مسیحیت سرچشمه مى گیرد و اساساً بر پایه گناه‌آلود شمردن غریزه جنسى و تلاش براى نفى یا کنترل شدید آن استوار است؛ اما با ظهور رنسانس و پیدایش تجربه‌گرایى و آغاز شکل‌گیرى و بسط علوم نوین در قرن شانزدهم، انگاره زیست‌شناختى و نگاه "کالبد شکافانه" به بدن و غریزه جنسى در غرب ظهور و به تدریج رشد مى‌کند. در این دوران، غریزه و رفتار جنسى به منزله موضوعى براى مطالعه تبدیل مى‌شود و بنیان دانش جدیدى به نام "مطالعات جنسى" نهاده مى شود، ولى تا پیدایش عصر روشنگرى )قرن هیجدهم( هم‌چنان انگاره مذهبىـاخلاقى بر روابط جنسى حاکم است. ‌ ‌در قرن نوزدهم با ظهور فروید، روانشناسى، پایگاه بالایى در تبیین امور انسانى کسب کرد و مسایل جنسى، کانون روانشناسى جدید قرار گرفت. در نتیجه" گسترش روانشناسى و توسعه دیدگاه‌هاى فروید، انگاره روانشناختى مقبولیت فراگیرى در کشورهاى غربى پیدا کرد و بر فرهنگ جنسى غرب حاکم شد؛ فرویدیسم به یک ایدئولوژ‌ى براى رنگ جنسیت زدن به تمام شخصیت و حیات اجتماعى انسان تبدیل شد. فروید با طرح اندیشه‌هایى از این نوع که جامعه‌اى که در آن ارضاء میل جنسى دشوار باشد، جامعه‌اى بیمار است، توانست بنیان‌هاى نظرى را براى آزادتر شدن رفتارهاى جنسى فراهم کند. ‌

تأثیر فمینیسم بر شرایط خانوادگى و تغییرات اخلاقى ‌ ‌

ظهور "جنبش زنان" موسوم به فمینیسم در دهه 70 که تمام فرهنگ جنسى غرب را تحت تأثیر قرار داد و عده‌اى آن را به "انقلاب جنسى" یاد مى‌کنند یکى از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار در بحران خانوادگى پیش آمده در غرب است. این جنبش اگرچه در سال‌هاى اخیر شور و گستردگى دهه‌هاى آغازینش را ندارد، اما هم‌چنان به تأثیرگذارى خود در این زمینه ادامه مى‌دهد. جنبش زنان در غرب، ضمن تأثیرگذارى‌هایى که در زمینه گسترش زمینه‌هاى حضور زنان در بازار اشتغال، تحصیل آموزش عالى، فرصت‌هاى آموزشى و ایجاد حساسیت نسبت به خشونت علیه زنان داشت، در زمینه تغییر الگوى خانواده و ظهور اشکال جدید رفتار جنسى نیز تأثیر گذاشته است، در کل، ظهور گسترده الگوهاى جنسى جدید مانند همجنس بازى و شکل‌هاى جدید خانواده را که در اروپا و بریتانیا در حال گسترش است مى‌توان از آثار این جنبش برشمرد. طبق نظرکارشناسان، توسعه جنبش زنان، ظهور و گسترش همجنس بازى، گسترش صنعت جنسى، تجارى یا کالایى شدن سکس و بالاخره شکسته شدن تابوهاى کلامى و رفتارى جنسى، برخى از عوامل تغییرات خانواده در عصر حاضر است.

صحبت‌هاى رئیس مرکز اسلامى نیوکاسل

گفت‌وگو و همنشینى با حجةالاسلام‌و‌ المسلمین مختارى از جمله خاطره‌هاى خوب این سفر بود. البته قبلاً هم در ایران با ایشان درباره مباحث مربوط به اسلام و مسلمانان در غرب و وضعیت فرهنگى در آن دیار صحبت‌کرده بودم، اما این مباحث در آنجا لطف دیگرى داشت. از بارزترین نکات مطرح شده از سوى وى در این گفت‌وگوها ضعف اخلاقى در غرب بود.او گفت: جامعه انگلیسى به شدت رو به انحطاط است؛ تین‌ایجرها و نسل جوان به طور گسترده با ناهنجارى‌هاى اخلاقى مواجه‌اند؛ همجنس‌بازى رواج دارد و بسیارى از نوجوانان انگلیسى ازکانون گرم خانواده محرومند. او هم‌چنین به سرخوردگى جوانان انگلیسى از آموزه‌هاى مسیحیت اشاره کرد و گفت که برخى از اینها در مراسم عزادارى امام حسین علیه‌السلام شرکت مى‌کنند و ‌گفت‌وگوى آنها با روحانیون اصیل، منجر به تشرف ‌تعدادى‌از آنها  به مکتب اسلام شده است. آقاى مختارى وظیفه روحانیون را براى معرفى اسلام ناب به تشنگان معارف اهل‌بیت علیهم‌السلام در دنیا سنگین و تربیت مبلغان حرفه‌اى و مسلط به زبان و فرهنگ کشورهاى اسلامى را ضرورى مى‌دانست.

فعالیت مرکز اسلامى وابسته به وهابى‌ها

بد نیست بدانید که درست مقابل مرکز اسلامى نیوکاسل، یک مرکز اسلامى دیگرى متعلق به وهابیان بنگلادش وجود دارد که از نظر ساختمان و مساحت، بزرگ‌تر از این مرکز است. ساعت 12 شب براى هواخورى از مرکز اسلامى خارج شدم و از شیشه‌هاى مرکز بنگلادشى‌ها متوجه حضور حداقل 6 نفر شدم که مجدانه در تلاش بودند و پرونده‌ها را جابه‌جا مى‌کردند. آن ‌همه نیرو و هزینه در مرکز وهابى‌ها براى تبلیغ خرافات و آموزه‌هاى انحرافى صرف مى‌شود، حال آن که معارف غنى اهل‌بیت علیهم‌السلام و آثار فاخر تولید شده در حوزه علمیه قم، هم‌چنان به زبان فارسى یا عربى در برخى کتابخانه‌ها مانده است و به رغم تمام کارهاى ارزنده و مفیدى که تا کنون انجام گرفته، اثرى از حضور قدرتمند تبلیغى شیعیان در غرب نیست. ‌ ‌

بازگشت به لندن

خداحافظى‌ام با آقاى مختارى و برگشتنم به لندن، با روز جشن فارغ‌التحصیلى او همراه شده بود. به همین دلیل موفق به حضور در آن مراسم نشدم. قرار بود مدرک دکتراى آقاى مختارى را به ایشان بدهند، اما از یکدیگر در ایستگاه قطار نیوکاسل خداحافظى کردیم. بعد از  چند ساعت، دوباره به شهر شلوغ لندن رسیدم و به اتفاق آقاى سعیدى که در ایستگاه لندن، منتظرم بود به محل اقامتم رفتم. فردا بعد‌از ظهر براى عزیمت به وطن، بلیت داشتم و آن شب آخرین شب ابرى لندن را تجربه مى‌کردم. تصمیم گرفتم مثل اولین شب حضورم در خیابان‌هاى این شهر غریب قدم بزنم. هرچند فردا صبح زود باید مهیاى حرکت به سمت کالج اسلامى مى‌شدم، اما قدم ‌زدن و کم‌خوابیدن را ترجیح دادم.           ادامه دارد...